1. Maten van dakramen
Ik ben de volgende maten tegengekomen: Breedtes van 55 tot 134cm, hoogtes van 78 tot 160cm. Deze een beetje onsystematisch lijkende maten zijn aangepast aan de courante maten van huidige dakpannen met een systeemmaat van BxH = 22x34 cm. De meest gebruikelijke maten van dakramen zijn: Breedte 78cm met een Hoogte van 98 of 118cm Breedte 94cm met een Hoogte van 118 of 140cm Meer maten vindt u hier.
2. Het gebruikte materiaal
Zowel kozijn als raam zijn algemeen van hout (Scandinavisch grenen, soms ook tropisch hardhout). Aan de buitenkant is alles afgewerkt met aluminium, geanodiseerd en meestal gekleurd in een toon die bij de gebruikte dakpannen past. Kunststoframen en –kozijnen bestaan ook; deze hebben een kern van multiplex en het grootste voordeel is de onderhoudsvrijheid. Verder: een kwestie van smaak. Aluminium blijkt ook te bestaan, maar ik ben dit in NL en F nog niet tegengekomen. Dakramen zijn steeds voorzien van dubbelglas; driedubbel en getint bestaat ook. Informeer bij uw leverancier ook naar energiebesparende hoogrendementsbeglazing, geluidsdempende- en veiligheidsbeglazing. Nog weinig bekend is zelfreinigende beglazing (systeem Pilkington). Het geheim hiervan is dat vuil door een fotokatalytisch effect door UV-licht afgebroken wordt. De volgende regen wast het tot stof afgebroken vuil dan weg. 'Zelfreinigend' is enigszins overdreven, maar dit glas blijft langer schoon.
3. Een aantal keuzecriteria en nuttige hints
Bij het dakraam hebt u vaak de keuze tussen bediening aan de onder- of bovenkant (sommige fabrikanten bieden maar één keuze aan). Hendel aan de bovenkant kan hinderlijk zijn als het raam erg hoog ligt, een hendel aan de onderkant is slecht bereikbaar als voor het raam meubilair staat (bureau, zithoek). Er bestaan ook elektrische bedieningen voor dakramen, tegenwoordig meestal draadlos. Men kan ook een eenvoudige bedieningshaak aan een teleskoopstang gebruiken!
Er bestaan tal van types van verduisteringen en zonweringen (voor binnen en buiten), raamdecoraties en insectenhorren.
De meeste dakramen zijn tuimelvensters (deze scharnieren om de middenas). Afhankelijk van positie en functie van het dakvenster kan een uitzetvenster (scharniert om zijn bovenas) doelmatiger zijn. Er bestaan ook uitzettuimel-vensters, die dus normaal om hun bovenas scharnieren maar na ontgrendeling ook om hun middenas kunnen draaien (doelmatig voor het reinigen van de buitenkant).
Architect Martin Smit schreef onlangs in een stuk in het tijdschrift Bourgondische Zaken: 'Bij het tuimel-venster draait het bovenste raamdeel naar binnen. Dat kan lastig zijn wanneer de ruimte klein is, en men al snel het hoofd stoot aan het openslaande raam. Ook is de zichtervaring van beide ramen anders: bij een openstaand uitzetraam wordt het zicht niet belemmerd. Daarnaast is een verschil van inregenen, dat is bij een openstaand tuimelraam groter.'
Uitzet- en uitzettuimelvensters zijn, voor zover zij aan bepaalde minimumafmetingen voldoen, ook als vluchtweg of uitstap voor de schoorsteenveger geschikt.
Er bestaan alle mogelijke combinaties van dakramen boven en naast elkaar, ook combinaties van dakramen in het dakvlak en in de gevel, en er bestaan ook dakramen die een soort minibalkon hebben. Zie de websites en folders van de fabrikanten, biv. deze over Cabrio - balkonvensters. Maar dat is meer iets voor moderne huizen.
Als u twee dakramen boven of onmiddelijk naast elkaar wilt plaatsen, kan dat met de door de fabrikant aangeboden koppelbalken en koppelgootstukken, afb.1, of met een op maat gemaakte constructie, afb.2 onder 6.5.5 en afb.2 hieronder.
Er bestaan ook dakramen voor rieten daken, zie afb. 3, een foto uit Noordholland, maar hiermee heb ik geen ervaring.
En zeker interessant als u een monumentenpand hebt: Er bestaan ook moderne dakramen in de stijl van Franse historische dakramen style tabatière en andere. Velux biedt hiervoor de modellen Classico en Patrimoine aan.
Er bestaat ook de mogelijkheid een dakraam door toepassing van bijzondere gootstukken verzonken te plaatsen. Staat vooral goed bij een leien dak. De verzonken inbouw zorgt voor een slank, gestroomlijnd aanzicht omdat het dakvenster ca.40 mm dieper in de dakstructuur zit.
De oude gietijzeren zolderraampjes staan soms leuk, maar in een geïsoleerd dak zijn zij steeds de zwakste plek, le pont thermique. Op en rondom de gietijzeren raampjes heeft men steeds condensvocht, en dat is niet goed voor het omliggende houtwerk. Dit gaat rotten en trekt door zijn verhoogd vochtgehalte alle mogelijke soorten ongedierte aan. Dan toch liever een modern dakraam plaatsen, zo nodig in ijzerlook zoals op afb.4 of 5.
Van een collega- klusser gehoord: Bij plaatsing van ramen in verschillende ruimten is het niet makkelijk om dezelfde hoogte aan te houden. Ik heb daarbij gebruik gemaakt van een doorzichtige tuinslang die ik vulde met water. Op die manier kon ik 'de hoek omgaand' toch twee punten bepalen die precies waterpas waren ten opzichte van elkaar.