Klussen in FrankrijkHet geredde kennisarchief

V0.8 · gereconstrueerd webartikel

Gaten in hout opvullen

Uitgevallen knoesten en oude beslaggaten gecontroleerd uitboren en vullen met passende houten plaatjes.

23.5
archiefnummer
2
bronpagina’s
4
bronbeelden
PDF-structuur en paginaovergangen gecontroleerd

Hout heeft kwasten, of zegt men knoesten? Die kunnen storend zijn of juist decoratief. En vaak vallen de knoesten uit het hout als dit door drogen of vochtopname krimpt en uitzet. De ontstane gaten in vloeren, deuren etc. kan men dan uitboren en met houtplaatjes opvullen. Deze plaatjes, die met het juiste verloop van de nerf ingezet moeten worden, zijn in diameters van 10 tot 40 of 50mm verkrijgbaar, oplopend per 5mm.

Maar hoe het gat uitboren? De boor heeft geen plek om zijn punt te centreren, omdat die juist weggevallen is. Vrijhand boren leidt dan steeds tot lelijke gerafelde gaten waarin geen plaatje een houvast vindt. Dan helpt het volgende:

Men boort in plaatmateriaal, bijv. multiplex of MDF van minimaal 8mm, met de gekozen boor een gat. Deze boren heten overigens Forstnerboor, en die worden soms ook aangeduid als komscharnierfrees, omdat die voor het inboren van de typische keukenkastscharnieren gebruikt worden. Dan legt men dit hout-met-gat op het uit te boren gat in de vloer of deur, klemt het met een lijmtang vast of gaat met de voet erop staan, en heeft voldoende geleiding voor de boor. Ik heb in mijn werkplaats een plaat met alle normaliter voorkomende gaten.

Afb. 23.5-1 · Eerste boormal met Forstnerboor en vulplaatjes
Afb. 23.5-1 · Eerste boormal met Forstnerboor en vulplaatjes
Afb. 23.5-2 · Boormal op een deur vastgeklemd
Afb. 23.5-2 · Boormal op een deur vastgeklemd

Ook als er in deuren gaten van vroegere sloten zijn kan men die op deze manier uitboren en opvullen.

Nog een beetje achtergrondinformatie

Dit gereedschap heet Forstnerboor naar zijn uitvinder Benjamin Forstner, die hem rond 1870 uitgevonden heeft; eigenlijk is het meer een frees dan een boor. Normaal dient men een Forstnerboor steeds in een boorstandaard (of stationaire werkbankboormachine, engl. drill press) te gebruiken, en dat wordt bij het inboren van keukenkastscharnieren ook gedaan; het gebruik in een handboormachine leidt meestal tot onbevredigende resultaten, maar het hierboven beschreven boorplaatje is een goede hulp.

Afb. 23.5-3 · Nieuwe boormal van 16 mm MDF
Afb. 23.5-3 · Nieuwe boormal van 16 mm MDF
Afb. 23.5-4 · Forstnerboor
Afb. 23.5-4 · Forstnerboor