Met bijdragen (tekst en foto's) van Albert Bremmer, Gerard Daniels en Rob van der Meulen. 'Het is er vochtig' is een van de meest gehoorde klachten van eigenaren van traditionele huizen die als vakantie-verblijf gebruikt worden, niet alleen in Frankrijk. En ook: 'ik voel mij niet lekker bij zoveel vocht in huis'. En niet te vergeten de langzame teloorgang van meubelen en textiel door vochtaanslag. Vaak wordt dan gezegd dat traditionele Franse huizen 'gewoon vochtig' zijn: 'dat is nu eenmaal zo en daarmee moet je leren leven, punt uit'. Maar vaak wordt er niet bij stilgestaan, dat goedbedoelde moderniseringen en een ander gebruik van het huis de op zichzelf niet ernstige situatie verslechterd kunnen hebben. Kieren dichten en isoleren is goed, maar als hierdoor geen natuurlijke ventilatie meer plaatsvindt, worden aanwezige vochtproblemen verergerd of treden er nieuwe op. En uitbundig douchen deden de boeren in hun 19e eeuwse huizen ook niet.
Vochtbeheersing is van levensbelang voor het behoud en de leefbaarheid van uw huis. Vocht op de verkeerde plaatsen is vijand nummer één van veel bouwmaterialen. Afgezien van duidelijke gebreken zoals aan dakgoten en hun valpijpen of aan waterleidingen en rioleringen, is het vaak een teveel aan water dat door de poreusheid van bouwmaterialen uit de grond wordt opgezogen. Maar veel (ik meen zelfs: de meeste) vochtproblemen ontstaan tegenwoordig door de condensatie van 'leefvocht', dat niet weg kan. Al dit ongewenste vocht is schadelijk voor het huis en maakt het leven erin ongezond. Omdat anderzijds een huis moet ademen bestaat vochtbestrijding niet uit het volledig waterondoorlatend maken van alles en nog wat in huis, maar in het beheersen van vocht en luchtuitwisseling op een acceptabel niveau. Ik weet, een huis 'ademt' niet zoals een mens, maar met deze uitdrukking wordt in de bouwwereld aangeduid dat er een uitwisseling van lucht en daarmee vocht plaatsvindt; misschien zou men beter van een zekere uitwazeming kunnen spreken.
Nagenoeg alle vochtproblemen treden aan de binnenkant van het huis op, maar de oorzaken ervan kunnen ook aan de buitenkant liggen. Heel wat producten en gespecialiseerde bedrijven beloven veel, pour en finir avec l'humidité. Maar een verkeerde keuze kan, als het tegenzit, ook problemen verergeren, of nieuwe oproepen. Voordat men met de behandeling begint, dient men dus een goede analyse van de problemen te maken en dan voor een integrale aanpak te kiezen. En niet beginnen met het mooi opknappen van één kamer om alvast een beetje zicht te krijgen op het eindresultaat, de helemaal opgeknapte woning. Vóór renovatie van een vertrek in een huis zou ik eerst de bestaande vochtproblemen grondig aanpakken en niet in een vochtige ruimte werk doen dat later misschien weer door vocht vernield wordt.
Dit stuk wil inzicht in de diverse vochtproblemen geven, beschrijft diagnosemethodieken en draagt een aantal geselecteerde probleemoplossingen aan.
Kenmerken van te veel vocht
De voor iedereen waarneembare kenmerken van vocht in huis zijn:
loszittend behang dat makkelijk van de muur af te trekken is afbladderende verf donkere vlekken of kringen op muren muffe geur, vooral in textiele bekleding en in kasten schimmel, rot roestaanslag op ijzeren voorwerpen slap geworden karton.
En in een vochtig huis voelt men zich niet prettig. Kruip maar eens onder een dekbed dat klam van vocht is. Iedereen weet ook dat het moeilijker is om een vochtig huis te verwarmen dan een droog huis. Maar weinigen weten hoeveel extra warmte hiervoor nodig is: de warmtehoeveelheid die nodig is om 1 m³ lucht met 45% relatieve vochtgehalte met 1 graad op te warmen bedraagt 14 Watt, maar bij 90% is dit 19 Watt, dus 35% meer.
Maar waar komt het vocht in het huis vandaan, en hoe is het te bestrijden? Om dit goed te begrijpen is het noodzake-lijk wat meer te weten over de voorkomende soorten vocht, analysemethoden en de mogelijkheden voor vochtmeting.
← Kies uit de menupunten 17.1, 17.2, 17.3, 17.4, 17.5, 17.6 en 17.7, of klik op ‘volgende: 17.1’.
Zie ook onder 24.2 het verhaal van mijn vochtbestrijdingsprojecten.